Հայրենագիտություն, Նախագիծ, Բնագիտություն, Ես և շրջագա

Կարտոֆիլ

Լրացնել բաց թողնված բառերը:

Կարտոֆիլի հայրենիքը հարավային    Ամերիկան   է: Այստեղ կար­տոֆիլ սկսել են մշակել մեզանից դեռնս   14 հազար տարի առաջ: Կար­տոֆիլը   է բերվել 16-րդ դարի 2-րդ կեսում, իսկ Հայաստան  1840   ական թվականներին:

Ֆրանսիայում  կարտոֆիլը մատուցում էին թագավորական սեղան­ներին, իսկ գյուղացիները անվստահությամբ էին լցված հեռուներից բերված այդ բույսի նկատմամբ:

Կարտոֆիլի մշակումը ընդարձակելու նպատակով ֆրանսիացի ան­վանի դեղագործ   Պարմանտիեն դիմում է մի հետաքրքիր խորամանկու­թյան: Իր ընդարձակ հողամասում նա տնկում է կարտոֆիլ և հողամասը պարսպապատում: Պարսպի վրա մի բանի տեղ փակցնում է հայտարա­րություն՝ հետևյալ բովանդակությամբ. «Խիստ կպատժվեն նրանբ, ով­քեր կփորձեն գողանալ այստեղ ցանված թանկագին բույսի   պալարները»: Խելացի դեղագործի հնարամտությունը մեծ հաջողություն ունեցավ: Գիշերը գյուղացիները գողացան հողամասի բոլոր  պալարները: Ամեն մեկն աշխատում էր այն շուտ տնկել իր հողամասում: Եվ արդեն մի բանի տարի հետո դաշտերի մեծ մասը ծածկված էր կար­տոֆիլի ցանքերով:

Այսպես կարտոֆիլը տարածվեց աշխարհով մեկ:

Հայրենագիտություն, Նախագիծ, Բնագիտություն, Բույսեր, Ես և շրջագա, Ինքնաստուգում

Առաջադրանք

Հայրենագիտություն, Մայրենի, Շարադրություն, Պատմվածք, Վախթանգ Անանյան, Տնային աշխատանք, Բնագիտություն, Ես և շրջագա, տեքստ

Արարատի Մարզ Վախթանգ Անանյանի Հետքերով

    Մենք   մարտի   24-ին    գնացել   էինք   Արարատի   մարզ,   որպեսզի   Վախթանգ   Անանյանի   մասին   տեղեկություն հավաք   էինք:     Մենք   գնացինք  Արարատի  միջնակարգ  դպրոց   և   տեսանք,   թե   ինչպես   են  նրանք  սովորում:   Հետո   մենք  գնացինք   մարզի  գյուղապետարանը:   Այնտեղ  կային  երեխաների   ձեռքերոց  պատրաստված  բաները  օրինակ՛   իրենց  գյուղը  կամ  նկարները,  դաշտերը:   Եվ  նորից  մտանք   այդ   նույն  դպրոցը  ու   իններորդ   դասարանցիների  հետ   սկսեցինք   Վախթանգ   Անանյանի  մասին  խոսել  և   նրա   պատմվածքներրը   քննարկել:   Եվ  մենք  հետո   ցույց   տվեցինք  նրանց  մեր  կրթահամալիրի  հասցեն,   որպեսզի   նրանք  նույնպես   կարողանան   մասնակցել   ֆլեշմոբերին:   Ու  մենք   ռադիո   արեցինք   Վախթանգ   Անանյանի  մասին:   

Հետո   մենք   գնացինք   բնապահպանական  կենտրոն  և  տեսանք  շներին,   աղջիկ   առյուծներ,  ձիերի   և  մի  շատ   գեղեցիկ  ամրոց,   որը  պետք  էինք   բարձրանալ,   բայց  մեր  ժամանակը  չհերիքեց:   Եվ  մենք   հետո    վերադարձանք   տուն:

,    ,     ,    ,       ,       ,      ,        ,     ,

Հայրենագիտություն, Պատմվածք, Վախթանգ Անանյան, հեքիաթ, Բանածտեղծություն, Ես և շրջագա

Մայր Արջը — Վախթանգ Անանյան — Վախթանգ Անանյանի հետքերով

                                                    Մայր  Արջը

 

Աշուն է: Անտառները նորից նախշուն շորեր ենհագնում։ Քոչը սարից իջնում է: Հեղինակն ասում է, որ այսպես սկսվում է խարույկների և զրույցների շրջանը:

Հիշում է մի պատմություն: Այդ ժամանակ պատանի էր՝ ոչխարի մորթուց մեծ փափախը գլխին, տրեխներըհագին։ Ընկերների հետ տավար էր պահումձմեռանոցում, որ գյուղից հինգ-վեց կիլոմետր հեռու էր:Ձմեռանոցում ուներ մի ընկեր՝ Սիմոն անունով։Նրանից 6-7 տարով մեծ էր, անծնող։ Սիմոնի հետ ցերեկները անասուններն արածացնում էինհանդում, երեկոները մաքրում գոմը: Ջուխտ վանքերի ձորում մի օր կարտոֆիլ է թաղում մոխրի մեջ։Ժայռի տակ տեսնում է արջի քոթոթ: Սիմոնին ձեռքով նշան է անում, որ շուտ գա։ Սիմոնը վերցնում էքարը և նետում արջի ուղղությամբ… Քոթոթը սպանվում է, իսկ անտառից մռնչյուն է լսվում։Թավուտի միջից, տանձը բերանին խժռելով, դուրս է գալիս վիթխարի մի արջ։ Կարտոֆիլն ուանասունները թողած, հեղինակն ու Սիմոնը փախչում են մինչև ձմեռանոց…

Այդ երեկո ձմեռանոցի բնակիչները հավաքվել էին որսկան Մուկուչի տանը։ Տավարածները զգուշացնում են, որ արջը վրեժ է լուծելու ձագի արյան համար: Ծեր որսորդ Մուկուչն ասում է, որ ամեն կենդանի ջիգյար ունի, անջիգյար շնչավոր չկա աշխարհքում։ Մոր սիրտը մեկ է:

Հեղինակն ու Սիմոնը ցերեկները տաշտ ու թիակ են շինում, որոնք գիշերով կոտրատում է Արտեմի տղան: Նրանց այդպես է թվում: Արտեմի տղան ուզում է Սիմոնի սիրած աղջկան և իր մրցակցին վատություն է անում: Բայց ծեր որսկան Մուկուչը հավատացած է, որ արջն է կոտրում տաշտերը: Ծերորսկանի պատվերով հեղինակն ու Սիմոնը մի քանի տաշտ ու թիակ են շինում և կողքին էլ թեժ կրակեն անում։ Երեկոյան որսկանը գալիս է կացինն ուսին, դաշույնը գոտուց կախ։ Կարգադրում է ծառը բարձրանալ և ձայն չհանել: Կեսգիշերին վերևից խշխշոց է լսվում։ Մայր արջն է: Սկսում է տաշտերը ջարդել: Չի մոռացել իր ձագի մահը: Ծառն է բարձրանում: Մուկուչը կացինով կտրում է նրա թաթը, բայց արջը ցած չի իջնում։ Ստիպված են լինում նրան սպանել:

Սիմոնը իրեն նոր հագուստ չի գնում և հետաձգում է իր սիրած աղջկան ուզելու օրը: Բայց լուր է հասնում, որ Արտեմի տղայի համար են ուզում աղջկան: Հեղինակը մտածում է, որ եթե Սիմոնը արջիճուտին չսպաներ, գուցե նրա կյանքն ուրիշ ընթացք ունենար։ Հարուստներից դաղված, սիրտըդառնություններով լիքը, Սիմոնը սար է բարձրանում և միանում պարտիզաններին։

Շատ ժամանակ է անցել այդ օրերից: Անահիտը՝ Սիմոնի սիրած աղջիկը, հիմա թոռներ ունի, բայցնրա մորաքույր Աշխենն ասում է՝ չի մոռանում իր առաջին սերը։ Սիմոնն էլ է ապրում. նա հիմաանվանի մարդ է գյուղում, բոլորն էլ հարգում են նրան։ Իր ամբողջ կյանքում նա հավատարիմ էմնացել իր անդրանիկ սիրուն և չի ամուսնացել։

Ասում են այժմ էլ, ամեն աշնան տերևաթափի Սիմոնը գնում է Ջուխտ վանքերի ձորը, երեսը թաղում էթափված տերևների կույտի մեջ ու լաց է լինում, արցունք թափում իր փշուր-փշուր եղած սիրոհամար…